Strahovi i fobije u Crnogoraca

Strah od aviona, visine, pauka ili zatvorenog prostora, samo su mali dio od nekoliko stotina medicini poznatih fobija, koje su u savremenom svijetu u neprestanom porastu. Prema posljednjim procenama, fobije obuzimaju pet do 12 odsto Evropljana, a u ove procjene uklapa se i broj ljudi u Crnoj Gori, koji pate od stvarnog ili iracionalnog paničnog straha.

Od fobija pate ljudi svih uzrasta i socijalnog staleža, s tim da su im znatno podložnije žene.

Agorafobija, odnosno strah od otvorenog prostora, čini 60 odsto svih fobija otkrivenih kliničkim pregledima i najzastupljenija je i u Crnoj Gori, i u svijetu.

Drugo mjesto po učestalosti zauzimaju socijalne fobije. Ljudi se boje gužvi ili ne mogu dugo da se nalaze u nečijem okruženju. Čini im se da ih stalno gledaju, pa još sa osudom.

Među najčešćim fobijama je i strah od letenja. Iako je zvanično avion najbezbjednije prevozno sredstvo, od aviofobije pate čak i mnoge poznate ličnosti, koje su zbog posla „osuđeni“ da stalno lete. Strah od visine, gubitka tla pod nogama, zatvorenog prostora, a prije svega osjećaj bespomoćnosti, a u poslednje vrijeme i strah od terorističkog napada, suština je aviofobije - straha od aviona.

Na početku karijere, fudbaler Nemanja Vidić imao je veliki strah od aviona, a od sličnog problema pate i bivši košarkaš Milan Gurović, ali i svjetske zvijezde poput Dženifer Aniston, Vupi Goldberg, Sara Džesika Parker, Dejvid Bouvi, Šer i Vinona Rajder.

Najdrastičniji primjer aviofobije u svijetu fudbala je Holanđanin Denis Berkamp, koji je u ugovoru sa Arsenalom imao klauzulu da nije obavezan da igra na gostujućim utakmicama do kojih ne može da stigne automobilom! 

U Crnoj Gori učestali su i realni strahovi, poput straha od gubitka posla i siromaštva. Nije mali broj naših ljudi koji noću ne mogu da spavaju i imaju razne zdravstvene probleme poput gušenja, jer ne znaju da li će koliko sjutra moći sebi i porodici da obezbijede egzistenciju.

Istraživanja su pokazala da čak 47 odsto Crnogoraca strahuje za svoje radno mjesto. U domaćoj medicinskoj praksi zabilježen je slučaj čovjeka koji ima fobiju od benzinskih stanica, jer je na jednoj, kao radnik, opljačkan, ali i ima i fobija od vradžbina i crne magije. Pretpostavlja se da čak 10 odsto ljudi ima fobiju od zubara ili krvi.

BROJ 13

Triskaidekafobija, ili strah od broja 13 i petka 13. je jedna od neobičnih, ali veoma čestih fobija u svijetu. Prema podacima istraživanja, 67 miliona ljudi oseća neutemeljen strah da će im se dogoditi neka nesreća petka 13. Manji broj je toliko paralisan strahom da na taj dan ne obavlja rutinske stvari poput odlaska na posao, ne leti avionom ili čak ni ne ustaje iz kreveta.

Džon Rouč u svojoj knjizi „Fobija od petka 13. kroz istoriju“ tvrdi da na taj dan zbog sujeverja i ljudi koji ne odlaze na posao svjetska ekonomija gubi između 800 miliona i 900 miliona dolara.

Strah od ovog broja kod Crnogoraca nije baš toliko rasprostranjen, iako hoteli u Crnoj Gori, ipak "izbjegavaju“ da sobama dodjeljuju broj 13.

10 NAJČEŠĆIH FOBIJA

1. Aviofobija (strah od letjenja avionom)
2. Akrofobija (od visine)
3. Sociofobija (izbjegavanje ljudi)
4. Arahnofobija (od paukova)
5. Klaustrofobija (od zatvorenog prostora)
6. Agorafobija (od otvorenog prostora)
7. Tripanofobija (od igala)
8. Kinofobija (od pasa)
9. Astrafobija (od grmljavine)
10. Nosofobija (od bolesti)

Postoji više načina i terapija za liječenje fobija, od samostalnog liječenja - poput relaksacije, korišćenja stručne pomoći - psihoterapije, pa do korišćenja lijekova.